4 - اسرار غيبى آفرينش كه از ديد عقل و چشم انسان پوشيده است : گاهى رموزى در هستى و مصالحى در نظام احسن است كه كسى از آن آگاه نيست ، مگر آن كه در ارتباط با خدا و يا پيامبران و يا يكى از اولياى خدا با آموزه‌هاى الهى آگاه شود . مانند وحى و همهء امور ماوراى مادّيات و نظام آيندهء جهان و معاد و مسائل آن و علم به جايگاه فرشتگان و امدادهاى غيبى و بسيارى از اسرارى كه در پاداش و كيفر اعمال انسان نهفته است . اين گونه اسرار نيز براى مبدأ علم ذات حق تعالى ، هرگز مستور نيست . خداوند دربارهء اين احاطهء حكمت‌آميز مىفرمايد : وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَايَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْبَرّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمتِ الْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتبٍ مُّبِينٍ » « 1 » و كليدهاى غيب فقط نزد اوست ، و كسى آنها را جز او نمىداند . و به آنچه در خشكى و درياست ، آگاه است ، و هيچ برگى نمىافتد مگر آنكه آن را مىداند ، و هيچ دانه‌اى در تاريكىهاى زمين ، و هيچ تر و خشكى نيست مگر آنكه در كتابى روشن [ ثبت ] است . دامنهء علم غيب ، گسترده‌تر از علوم عادى است ؛ زيرا خداوند به كل و جزء علم دارد و نظام هستى بر اساس برنامهء پيش بينى شده‌اى طرّاحى شده است كه عجله و زيركى مردم هيچ تأثيرى در حكمت خداوند ندارد و كفر و شرك و نفاق و نيرنگ و جنگ بشر ، در مصلحت حق خدشه وارد نكند .

--> ( 1 ) - انعام ( 6 ) : 59 .